Τετάρτη, 20 Απριλίου 2016

Μορφή που σφράγισε τον δημόσιο βίο

Ομιλία του Γεράσιμου Αρσένη τον Μάρτιο του 2000 στο Σπόρτιγκ Ομιλία του Γεράσιμου Αρσένη τον Μάρτιο του 2000 στο Σπόρτιγκ, όταν ήταν υπουργός Παιδείας |EUROKINISSI/ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ


Ο Γεράσιμος Αρσένης -που έφυγε χθες από τη ζωή- υπήρξε αναμφίβολα μια πολιτική φυσιογνωμία που σφράγισε τον χώρο του ιστορικού ΠΑΣΟΚ τόσο επί Ανδρέα Παπανδρέου όσο και κατά την πρώτη περίοδο ύστερα από αυτόν. Οι εκτιμήσεις για το πρόσωπό του ήταν πάντοτε αντιφατικές. Αλλοι τον θεωρούσαν αρκετά αριστερό κι άλλοι έναν καθαρά δεξιό σοσιαλδημοκράτη.
Η Αριστερά τον αντιμετώπισε με αρκετή επιφυλακτικότητα όταν πρωτοέκανε την εμφάνισή του στην πολιτική ζωή της χώρας. Οικονομολόγος μεγάλου βεληνεκούς, αλλά με σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες και με επαγγελματική σταδιοδρομία στον ΟΗΕ και στον ΟΟΣΑ, ο Γεράσιμος Αρσένης ήταν κάτι ξένο προς τον ριζοσπαστισμό και την αριστερή κουλτούρα της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Το 1981, η πρώτη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ τον τοποθέτησε στη θέση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, στην οποία παρέμεινε ώς τον, Φεβρουάριο του 1984 παρά το γεγονός ότι το 1982, με τον πρώτο κυβερνητικό ανασχηματισμό, έγινε υπουργός Εθνικής Οικονομίας.
Η διπλή αυτή ιδιότητά του, που του έδινε τη δυνατότητα να έχει υπό τον έλεγχό του όλα τα κέντρα αποφάσεων για την οικονομία της χώρας, του προσέδωσε -πρώτη φορά σ’ αυτόν- τον χαρακτηρισμό «ο τσάρος της οικονομίας».
Οσοι αμφισβητούσαν τον Γεράσιμο Αρσένη ως αριστερό και θεωρούσαν τόσο συμβολική όσο και καθοριστική την παρουσία του στην τότε κυβέρνηση ώστε το τιμόνι της να στραφεί δεξιά και προς τον συμβιβασμό με το κατεστημένο, ένιωσαν δικαιωμένοι πολύ γρήγορα.
Τον Ιούνιο του 1983 η κυβέρνηση εισηγείται και τελικά ψηφίζει στη Βουλή τον νόμο 1365 για την «Κοινωνικοποίηση των επιχειρήσεων δημόσιου χαρακτήρα ή κοινής ωφέλειας», στο άρθρο 4 του οποίου ουσιαστικά θεσμοθετούνταν η κατάργηση της απεργίας στον δημόσιο τομέα.
Πρωτεργάτες αυτού του νόμου υπήρξαν ο Γεράσιμος Αρσένης ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας και ο Ευάγγελος Γιαννόπουλος ως υπουργός Εργασίας.
Το 1985-1986, η προαναφερόμενη εικόνα του Γεράσιμου Αρσένη ήρθε ανάποδα. Το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις εκλογές του Ιουνίου του 1985 με το σύνθημα «για ακόμα καλύτερες μέρες». Αμέσως μετά τις εκλογές, όμως, εφάρμοσε σκληρή οικονομική πολιτική λιτότητας επικαλούμενο τα ελλείμματα και το υψηλό εξωτερικό χρέος της χώρας.
Η διαγραφή
Την εφαρμογή αυτής της πολιτικής ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν την εμπιστεύτηκε στον Γερ. Αρσένη, καθώς εκείνος διαφωνούσε, αλλά στον Κώστα Σημίτη τον οποίο έχρισε υπουργό Εθνικής Οικονομίας. Στις 2 Μαρτίου του 1986 ο Γερ. Αρσένης διαγράφηκε από το ΠΑΣΟΚ με απόφαση του προέδρου και του Εκτελεστικού Γραφείου του κόμματος για δύο λόγους:
  • α) για συστηματική διαφοροποίηση και κριτική των οικονομικών μέτρων της κυβέρνησης και
  • β) για επαφές με διαγραμμένους του ΠΑΣΟΚ και συνδικαλιστές με σκοπό τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα.
Ανεξαρτήτως αν το 1986 ο Γ. Αρσένης επεδίωκε τη δημιουργία νέου κόμματος, τον Απρίλιο του 1987 ίδρυσε το Ελληνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (ΕΣΚ) και επιχείρησε αυτόνομη πολιτική παρέμβαση στα ελληνικά πράγματα. Τότε οι διεργασίες στον χώρο της Αριστεράς ήταν πολύ έντονες καθώς κυοφορούνταν ο μετέπειτα Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου.
Με την ιδέα της συμμετοχής σ’ αυτές τις διεργασίες ερωτοτρόπησε για ένα διάστημα αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Ετσι το ΕΣΚ κατέβηκε αυτοτελώς στις εκλογές του Ιουνίου του 1989 για να λάβει μόλις 0,21% του εκλογικού σώματος.
Το πείραμα είχε αποτύχει παταγωδώς. Αμέσως μετά ο Γερ. Αρσένης πήρε τον δρόμο της επιστροφής στο ΠΑΣΟΚ και το 1993 που το Κίνημα επανήλθε στην κυβέρνηση ανέλαβε το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, θέση στην οποία έμεινε ώς τον Σεπτέμβριο του 1996.
Το μεγάλο άλμα στη πολιτική του σταδιοδρομία ο Γερ. Αρσένης το επιχείρησε στις 18 Ιανουαρίου του 1996 διεκδικώντας να εκλεγεί από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ πρωθυπουργός της χώρας (σε αντικατάσταση του Ανδρέα Παπανδρέου που ήταν ασθενής) κι έχοντας αντιπάλους του τον Κ. Σημίτη, τον Ακη Τσοχατζόπουλο και τον Γ. Χαραλαμπόπουλο.
Τελικά ήρθε τρίτος με τρεις ψήφους διαφορά από τους δύο πρώτους. Στον δεύτερο γύρο -που διεξήχθη ανάμεσα σε Σημίτη και Τσοχατζόπουλο-, πρωθυπουργός εξελέγη, ως γνωστόν, ο Κ. Σημίτης. Την ήττα του εκείνη ο Γερ. Αρσένης την αντιμετώπισε με χιούμορ, λέγοντας στην καταληκτική του ομιλία, μετά το αποτέλεσμα, το γνωστό και καθιερωμένο έκτοτε «Γιώργο, χάσαμε».
Στην κυβέρνηση Σημίτη διετέλεσε υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων από τον Σεπτέμβριο του 1996 ώς τον Απρίλιο του 2000, οπότε και αντικαταστάθηκε από τον Πέτρο Ευθυμίου.
Οι μεταρρυθμίσεις που προώθησε στην Παιδεία ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων και προκάλεσαν κύμα καταλήψεων από μαθητές των Λυκείων της χώρας. Ηταν τότε που στις μαθητικές διαδηλώσεις ακουγόταν το σύνθημα «Κάτσε καλά, Γεράσιμε».
Παρ’ όλα αυτά εκείνες οι μεταρρυθμίσεις του παραμένουν ακόμα στη θέση τους, όπως η κατάργηση της επετηρίδας στον διορισμό των εκπαιδευτικών που αντικαταστάθηκε από τον διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, τα ολοήμερα σχολεία και το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
Εξι φορές στη Βουλή
Ο Γερ. Αρσένης εξελέγη βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ το 1985, το 1990, το 1993, το 1996 και το 2000. Επανήλθε στη Βουλή το 2006 αντικαθιστώντας, ως πρώτος επιλαχών, τον Κώστα Σκανδαλίδη που είχε παραιτηθεί τότε για να διεκδικήσει τον Δήμο της Αθήνας.
Ηταν αδελφός της κορυφαίας μορφής του αντιδικτατορικού αγώνα και ηθοποιού Κίττυς Αρσένη, σύζυγος της νυν πρόεδρου της Εθνικής Τράπεζας, Λούκας Κατσέλη, και πατέρας τεσσάρων παιδιών.
Οποια άποψη κι αν έχει σχηματίσει κανείς για τις πολιτικές που ακολούθησε και εφάρμοσε, δεν θα διαφωνήσει ότι διέθετε ισχυρά στοιχεία που τον έκαναν να διαφέρει και να ξεχωρίζει καθώς ήταν μια πολιτική προσωπικότητα με ικανότητές, υψηλό μορφωτικό επίπεδο και πολιτικό πολιτισμό.
● Συλλυπητήρια μηνύματα για τον θάνατο του Γεράσιμου Αρσένη εξέδωσαν, ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας, ο πρόεδρος της Βουλής Ν. Βούτσης, ο αρχηγός της Ν.Δ. Κ. Μητσοτάκης, η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Φ. Γεννηματά, ο γ.γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ Δ. Κουτσούμπας, ο Γιώργος Παπανδρέου, ο ΣΥΡΙΖΑ, το Ποτάμι, η Ενωση Κεντρώων και η ΔΗΜΑΡ.
Πηγη www.efsyn.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου