ΦΑΤΣΟΥΛΑ

 Η μεγαλοπρέπεια του ηλιακού μας συστήματος καταγράφεται στις εκπληκτικές φωτογραφίες που απεικονίζουν τους πλανήτες και έδωσε στην δημοσιότητα  το  διαστημικό τηλεσκόπιο   της NASA,  το  Hubble .  Οι εικόνες του προσφέρουν τη μεγαλύτερη ανάλυση που μπορούμε να έχουμε, με εξαίρεση τα σκάφη που περνούν κοντά από αυτούς τους πλανήτες, όπως το Cassini του Κρόνου και το Juno του Δία. Χάρη σε αυτές τις εικόνες υπό το πρόγραμμα  OPAL,  μάθαμε πως η  Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία  αλλάζει σχήμα και χρώμα. Η νέα φωτογραφία καταγράφηκε στις 4 Σεπτεμβρίου δείχνοντας τα σύννεφα που κινούνται από τις πανίσχυρες καταιγίδες, με ποικιλία χρωμάτων  σε αποχρώσεις κόκκινου και πορτοκαλί  στον ισημερινό, ενώ συνήθως είναι λευκές ή καφέ. Οι κόκκινες κουκίδες πάνω από τον ισημερινό είναι νέες καταιγίδες οι οποίες είναι προσωρινές. Ο  Κρόνος  καταγράφηκε στις 12 Σεπτεμβρίου με το βόρειο ημισφαίριο να μπαίνει στο φθινόπωρο. Έχει κλίση ό...

 Οι ανακαλύψεις στο διάστημα εντυπωσιάζουν, εξάπτουν τη φαντασία και την περιέργεια. Αποδεικνύουν επίσης ότι η επιστήμη δεν έχει όρια. Αυτή τη φορά μια διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε το πρώτο επιβεβαιωμένο πλανητικό σύστημα που πιθανώς προεικονίζει το μέλλον του δικού μας ηλιακού συστήματος, όταν ο  Ήλιος  πια θα έχει «φάει τα ψωμιά του» σε περίπου  πέντε δισεκατομμύρια χρόνια. Πρόκειται για έναν αέριο γίγαντα εξωπλανήτη με μέγεθος μεγαλύτερο του Δία, ο οποίος κινείται πέριξ ενός νεκρού άστρου-λευκού νάνου κοντά στο κέντρο του γαλαξία μας. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρ. Τζόσουα Μπλάκμαν του αυστραλιανού Πανεπιστημίου της Τασμανίας, οι οποίοι έκαναν  τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature» , ανίχνευσαν τυχαία το σύστημα με το Τηλεσκόπιο Κεκ στη Χαβάη και με τη βοήθεια της τεχνικής του «βαρυτικού μικροφακού». Ο λευκός νάνος εκτιμάται ότι έχει περίπου το 60% της μάζας του Ήλιου μας και ο τεράστιος εξωπλανήτης του (MOA2010BLG477Lb) έχει μάζα 40% μεγαλύ...

  Aσυνήθιστα ραδιοκύματα που έρχονται από την κατεύθυνση του κέντρου γαλαξία μας ανακάλυψε διεθνής ομάδα αστρονόμων, φουντώνοντας έτσι ξανά τη συζήτηση για εύρεση εξωγήινης ζωής. Όπως σημειώνουν οι επιστήμονες τα εν λόγω ραδιοκύματα δεν ταιριάζουν με καμία γνωστή ραδιοπηγή, γι’ αυτό πιθανώς προέρχονται από κάποιο άγνωστο έως τώρα αντικείμενο του διαστήματος. Κανένας επιστήμονας, προς το παρόν, δεν έχει σαφή απάντηση ποια είναι η προέλευση τους. Οι ερευνητές από διάφορες χώρες (Αυστραλία, ΗΠΑ, Καναδα, Ισπανία, Γαλλία, Ν. Αφρική) οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αστροφυσικής “Astrophysical Journal”, ανέφεραν ότι “η πιο παράξενη ιδιότητα του νέου σήματος είναι ότι έχει πολύ υψηλή πόλωση, πράγμα που σημαίνει ότι το φως του ταλαντώνεται μόνο προς μια κατεύθυνση, αλλά αυτή η κατεύθυνση περιστρέφεται με το πέρασμα του χρόνου”. Επίσης τόνισαν ότι “η φωτεινότητα του αντικειμένου αυξομειώνεται δραματικά, κατά 100 φορές, και το σήμα φαίνεται να «αναβοσβήνει» με τυχαίο...

  Μετά την ανακάλυψη του το 2004, ο αστεροειδής ‘Αποφις έχει θεωρηθεί ένας από τους πιο επικίνδυνους για να προσκρούσει στη Γη κάποια στιγμή στο όχι μακρινό μέλλον. Όμως, όπως ανακοίνωσε η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA), νέοι υπολογισμοί της τροχιάς του καταλήγουν στην εκτίμηση των επιστημόνων ότι σίγουρα κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί μέσα στα επόμενα τουλάχιστον 100 χρόνια. Έχοντας διάμετρο περίπου 340 μέτρα, ο ‘Αποφις θεωρήθηκε σοβαρή απειλή, όταν εκτιμήθηκε ότι θα περάσει ανησυχητικά κοντά από τη Γη τον Απρίλιο του 2029 (σε απόσταση μόλις 32.000 χιλιομέτρων, μικρότερη εκείνης των γεωσύγχρονων δορυφόρων), αν και, όπως έδειξαν κατοπινές αναλύσεις δεν υπάρχει τότε κίνδυνος πρόσκρουσης. Εξίσου καθησυχαστική υπήρξε η πρόβλεψη και για την επόμενη κοντινή διέλευση του το 2036. Έως τώρα υπήρχε ακόμη μια μικρή πιθανότητα να πέσει στη Γη το 2068, η οποία όμως και αυτή εξαλείφθηκε μετά τους νέους υπολογισμούς με τη βοήθεια νέων παρατηρήσεων από τηλεσκόπια κατά την πρόσφατη διέλευση του...

Είναι 20% μεγαλύτερος από τη Γη και η διάρκεια του έτους του είναι 37 ημέρες Το διαστημικό τηλεσκόπιο TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) ανακάλυψε τον πρώτο του εξωπλανήτη, ο οποίος  έχει μέγεθος παρόμοιο με της Γης  και παράλληλα βρίσκεται στη φιλόξενη ζώνη του άστρου του, δηλαδή σε απόσταση κατάλληλη για να διαθέτει νερό σε υγρή μορφή στην επιφάνειά του, συνεπώς και συνθήκες ευνοϊκές για την ανάπτυξη ζωής. Ο εξωπλανήτης TOI 700d κινείται γύρω από ένα μικρό ψυχρό νάνο αστέρα τύπου Μ,  σε απόσταση 101 ετών φωτός από τη Γη , στο νότιο αστερισμό της Δοράδος. Το μητρικό άστρο έχει περίπου το 40% της μάζας και του μεγέθους του Ήλιου μας και τη μισή επιφανειακή θερμοκρασία του. Ο ΤΟΙ 700d είναι ένας από τους λιγοστούς γήινους και δυνητικά κατοικήσιμους εξωπλανήτες που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα, με πιο γνωστούς έως τώρα  τρεις πλανήτες στο σύστημα του άστρου Trappist-1 σε απόσταση 40 ετών φωτός. ...

Ένα σχετικά σπάνιο  αστρονομικό φαινόμενο  θα μπορούν να παρακολουθήσουν και οι Έλληνες τη Δευτέρα  11 Νοεμβρίου , καθώς ο  Ερμής , ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματός και ο πιο κοντινός στο καυτό άστρο μας, θα κινηθεί ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και θα φαίνεται σαν να διασχίζει τον ηλιακό δίσκο. Ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη, μεταξύ των οποίων η Ευρώπη, θα μπορέσει να δει ολικά ή μερικά το φαινόμενο, μετά το οποίο, μάλιστα, θα ακολουθήσει την επόμενη ημέρα πανσέληνος (στις 12 Νοεμβρίου). Η προηγούμενη φορά που η διάβαση του Ερμή είχε γίνει ορατή από την Ελλάδα ήταν το 2016. Η επόμενη «διάβαση» του Ερμή μπροστά από τον Ήλιο θα συμβεί στις 13 Νοεμβρίου 2032 (θα είναι πάλι ορατή από τη χώρα μας), ενώ το φαινόμενο θα επαναληφθεί το 2039, το 2049 και το 2052. Κατά μέσο όρο λαμβάνουν χώρα 13 έως 14 διαβάσεις του Ερμή ανά αιώνα. Την πρώτη διάβαση είχε παρατηρήσει το 1631, περίπου δύο δεκαετίες μετά την εφεύρεση του τηλεσκοπίου, ο Γάλλος αστρονόμος Πιέρ Γ...

Όχι έναν και δυο αλλά  39 αόρατους έως τώρα, γιγάντιους, αχνούς και πανάρχαιους γαλαξίες   ανακάλυψαν Ιάπωνες και Ευρωπαίοι αστρονόμοι με τη βοήθεια του τηλεσκοπίου ALMA στη Χιλή. Οι γαλαξίες βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση στον χρόνο και στον χώρο, και   ο καθένας τους «γεννάει» περίπου 1.000 ήλιους τον χρόνο.   Η ανακάλυψη θεωρείται σπουδαία καθώς θα βοηθήσει να ξαναγραφτεί η ιστορία της πρώιμης περιόδου του σύμπαντος. Αυτοί οι γαλαξίες δεν είχαν εντοπιστεί μέχρι σήμερα, επειδή  δεν μπορούσε να τους δει το οπτικό διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble,  καθώς το φως τους έχει μήκη κύματος αόρατα στα μάτια μας και στο συγκεκριμένο τηλεσκόπιο.  Αλλά έγιναν αντιληπτοί από το ALMA, που «βλέπει» σε αυτό το τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος.  Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αστροφυσικό  Τάο Γουάνγκ  του Πανεπιστημίου του Τόκιο, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό  «Nature». Οι γαλαξίες αυτοί  απέχουν δισεκατομμύρια έτη φωτ...

Ένα παλιό, μικρό αστρικό σύστημα  περίπου 12 έτη φωτός μακριά από τη Γη πιστεύεται ότι φιλοξενεί  δυο βραχώδεις μα και εύκρατους πλανήτες.  Αν τα ευρήματα των αστρονόμων επιβεβαιωθούν η ανακάλυψη είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς  οι δυο αυτοί πλανήτες είναι σχεδόν πανομοιότυποι με τη Γη  αναφορικά με τη μάζα τους και βρίσκονται σε τροχιά που τους επιτρέπει να αναπτύξουν νερό στην επιφάνειά τους.  Οι επιστήμονες, σύμφωνα με το  National Geographic , εκτιμούν ότι το αστρικό σύστημα, γνωστό ως  «το αστέρι του Τιγκάρντεν»  έχει ηλικία τουλάχιστον οκτώ δισεκατομμύριων ετών ή διαφορετικά έχει δυο φορές την ηλικία του ήλιου. Αυτό σημαίνει ότι  οι πλανήτες  που βρίσκονται σε τροχιά εκεί είναι πιθανώς τόσο αρχαίοι ώστε η ζωή - όπως την ξέρουμε εμείς - σε αυτούς να είχε παραπάνω από αρκετό χρόνο να εξελιχθεί. Επίσης, προς το παρόν τουλάχιστον η εν λόγω περιοχή είναι αξιοσημείωτα ήσυχη με λίγες ενδείξεις για αστρικές ταραχές ή καταστροφέ...

Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν σημαντικά  απομεινάρια νερού σε μορφή πάγου , θαμμένα σε βάθος περίπου ενάμισι χιλιομέτρου κάτω από την άμμο στον βόρειο πόλο του  'Αρη . Οι ερευνητές των πανεπιστημίων του Τέξας στο Όστιν και της Αριζόνα, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Geophysical Research Letters" της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης (AGU), ανέλυσαν στοιχεία από το δορυφόρο MRO της NASA που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον «κόκκινο» πλανήτη εδώ και χρόνια. Το όργανο ραντάρ SHARAD της διαστημοσυσκευής μπορεί να διεισδύσει σε βάθος έως περίπου δύο χιλιομέτρων  κάτω από την αρειανή επιφάνεια. Τα νέα ευρήματα -τα οποία επιβεβαιώθηκαν από μια ανεξάρτητη μελέτη του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς που έκανε χρήση δεδομένων βαρύτητας αντί ραντάρ και δημοσιεύθηκε στο ίδιο περιοδικό- θεωρούνται σημαντικά, επειδή αποκαλύπτουν νέα άγνωστα έως τώρα παλαιότερα αποθέματα νερού. Σε μερικά σημεία τα στρώματα άμμου και πάγου έχουν  περιεκτικότητα νε...

Η ανακοίνωση των επιστημόνων προ ημερών, οι οποίοι  επιβεβαίωσαν ότι βλέπουν το σύμπαν να επεκτείνεται ταχύτερα του αναμενόμενου,  με ρυθμό περίπου 9% πιο γρήγορο από ό,τι προβλέπεται θεωρητικά, δημιούργησε νέο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα.  Αστρονόμοι, φυσικοί και κοσμολόγοι αντιλαμβάνονται ότι κάτι δεν πάει καλά  με τις θεωρίες τους για το πώς «δουλεύει» ο κόσμος και άρα χρειάζονται μια νέα Φυσική που να μπορεί να εξηγήσει καλύτερα τι συμβαίνει στο σύμπαν. Το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια, αλλά πλέον αναζητά επειγόντως μια απάντηση. Η νέα ανακοίνωση από τον νομπελίστα Αμερικανό καθηγητή φυσικής και αστρονομίας  Άνταμ Ρις του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, που επιβεβαιώνει την ταχύτερη διαστολή του σύμπαντος, χωρίς να μπορεί να δοθεί ακόμη μια εξήγηση για το μυστήριο , λειτούργησε ως «καμπανάκι κινδύνου» για τους επιστήμονες. Ο Ρις είχε μοιραστεί το Νόμπελ Φυσικής του 2011 με τους Μπράιαν Σμιτ και Σολ Περλμούτερ ακριβώς επειδή είχαν πρώ...

Μία  σημαντική επιστημονική ανακοίνωση  θα κάνουν την  Τετάρτη, 10 Απριλίου , το διεθνές τηλεσκόπιο  Event Horizon Telescope (EHT) , το  Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών (NSF)   των ΗΠΑ  και η  Ευρωπαϊκή Επιτροπή , σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσινγκτον (στις 16:00 ώρα Ελλάδας), στην οποία θα μιλήσουν οι διευθυντές του ΕΗΤ,  Σέφερντ Ντόουλμαν  και του NSF,  Φρανς Κόρντοβα . Ταυτόχρονες συνεντεύξεις Τύπου θα πραγματοποιηθούν στις Βρυξέλλες, στη Σαγκάη, στην Ταϊπέι, στο Σαντιάγο της Χιλής και στο Τόκιο . Στην παρουσίαση στην έδρα της ΕΕ -η οποία έχει συμβάλει στη χρηματοδότηση της σχετικής έρευνας- θα συμμετέχουν ο ευρωπαίος επίτροπος για την Έρευνα-Επιστήμη-Καινοτομία,  Κάρλος Μοέδας  και επιστήμονες, ενώ στη Χιλή θα συμμετέχουν οι διευθυντές του μεγάλου τηλεσκοπίου  ALMA  και του  Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) . Η ανακοίνωση πιθανότατα θα αφορά την πρώτη εικόνα μιας μαύρης τρύπας , που δεν α...